Hanuman Jayanti 2023 :  हनुमान जन्मोत्सव - महत्त्व आणि पुजा विधी -

हिंदू महिन्यातील शुक्ल पक्षाच्या चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी, संकटमोचन राम भक्त हनुमानाचा जन्म झाला, रामावताराच्या वेळी भगवान विष्णूच्या मदतीसाठी रुद्रावतार हनुमानजींचा जन्म झाला. सीतेचा शोध, रावणाचे युद्ध, लंका विजय, हनुमानजींनी आपल्या भगवान श्रीरामांना पूर्ण मदत केली. त्यांच्या जन्माचा उद्देश रामभक्ती होता. भगवान हनुमान राजा केसरी, राणी अंजना यांचे पुत्र आणि पवनपुत्र तसंच बजरंगबली अशा नावांनी त्यांना ओळखलं जातं.असे मानले जाते की हनुमान जन्मोत्सवाच्या दिवशी विधिनुसार महाबली हनुमानाची पूजा केल्याने सर्व अडथळे संपतात. त्याच वेळी, इच्छित फळ प्राप्त होते. हनुमानजींना संकट मोचन म्हणतात. त्याच्या मार्गावर चालणाऱ्यांना कोणत्याही संकटाचा सामना करावा लागत नाही. अशा परिस्थितीत हनुमान जन्मोत्सव म्हणजेच हनुमान जयंतीची (Hanuman Jayanti 2023) तिथी, उपासना पद्धत आणि महत्त्व जाणून घेऊया.

Hanuman jayanti 2023

हनुमान जयंती कधी आहे?

हिंदू कॅलेंडरनुसार, चैत्र पौर्णिमा तिथी 5 मार्च रोजी सकाळी 9.19 वाजता सुरू होते आणि ती 6 एप्रिल रोजी सकाळी 10.4 वाजता संपणार आहे. उदय तिथीनुसार, 06 एप्रिल 2023 रोजी, गुरुवारी हनुमान जयंती साजरी केली जाईल.

हनुमान जन्मोत्सवाचे महत्त्व -

शिवपुराणानुसार हनुमानाला भगवान शिवाचा अवतार मानले जाते. वानरराज केसरीची पत्नी अंजनीदेवीच्या पोटी हनुमानजींचा जन्म झाला. पौराणिक कथेनुसार, हनुमानजींच्या जन्माचा एकमेव उद्देश भगवान श्री रामाची सेवा करणे हा होता, कारण ते भगवान श्री रामाचे निस्सीम भक्त होते.

विविध हिंदू धर्मग्रंथांनुसार, हनुमानजी आजही पृथ्वीवर आहेत कारण त्यांना चिरंजीवी होण्याचे वरदान आहे. हनुमानजींना मारुती नंदन, पवनपुत्र, अंजनी नंदन आणि संकट मोचन अशा अनेक नावांनी ओळखले जाते. हनुमान जी खूप शक्तिशाली, बलवान आणि धैर्यवान होते, ते करू शकत नाही असे कोणतेही काम नाही, कारण हिंदू धर्मग्रंथांमध्ये त्यांचे वर्णन अष्ट सिद्धी आणि नवनिधीचे स्वामी म्हणून केले गेले आहे.हनुमानजीचे व्रत आणि पूजा केल्याने व्यक्तीच्या जीवनातील सर्व संकटे दूर होतात.

हनुमान जन्मोत्सव तिथी आणि पूजेचा शुभ मुहूर्त -

चैत्र पौर्णिमा सुरू होते: सकाळी 09.19 (05 एप्रिल 2023, बुधवार)

चैत्र पौर्णिमा सकाळी 10.04 वाजता संपेल (06 एप्रिल 2023, गुरुवार)

शुभ वेळ

06:06 AM ते 07:40 AM

दुपारी 12:23 ते दुपारी 01.58 पर्यंत

दुपारी 12:23 ते दुपारी 01.58 पर्यंत

दुपारी 01.58 ते दुपारी 03.32 पर्यंत

हनुमान जयंतीची पूजा करण्याची पद्धत -

हनुमान जयंतीचे व्रत करणाऱ्यांनी दिवसभर ब्रह्मचर्य पाळावे. चैत्र पौर्णिमेच्या दिवशी सूर्योदयापूर्वी उठून भगवान श्रीराम, माता जानकी आणि हनुमानजींचे ध्यान करावे. घराच्या मंदिरासमोर हनुमानाची मूर्ती स्थापित करा. त्यांना गंगाजलाने स्नान घालावे. धूप-दीप लावल्यानंतर खालील मंत्राचा २१ वेळा जप करा.

' नमो भगवते हनुमते नमः'

हनुमान जन्मोत्सव पुजा पद्धत -

सकाळी नेहमीप्रमाणे नित्यकर्म उरकून घ्यावीत. हनुमानाची मूर्ती किंवा प्रतिमेचे पूजन करावयाची जागा स्वच्छ करून घ्यावी. हनुमानाची मूर्ती वा प्रतिमा स्थापन करावी. हनुमान पूजनाचा संकल्प करावा. हनुमानाचे आवाहन करावे. आवाहन करताना हनुमान, श्रीराम आणि सीता मातेचे स्मरण करावे. पूजाविधी करताना ब्रह्मचर्य नियमांचे पालन करावे. सुरुवातीला गणपती पूजन करावे. यानंतर हनुमानाला पंचामृत स्नान घालून अभिषेक करावा. यानंतर शुद्धोदक स्नान घालावे. हनुमान स्तोस्त्र, हनुमान चालिसा, बजरंग बाण, रामस्तुती यांचे यथाशक्ती पठण करावे. चंदन, अक्षता, फुले, धूप, दीप, नैवेद्य अर्पण करावे. पूजाविधी करताना हनुमानाला तेल, शेंदुर, रूईची फुले, पाने अवश्य अर्पण करावे. यानंतर हनुमानाची आरती करावी. हनुमानाचे नामस्मरण करून पूजेची सांगता करावी. दुसऱ्या दिवशी उत्तरपूजा करून संकल्प पूर्ण करावा.

' नमो भगवते हनुमते नमः'

 'जय सियाराम '